Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy XV-wiecznego historyka. Zobacz też: inne osoby o tym nazwisku lub pseudonimie.

Jan Długosz
Herb
Data wyboru	1480
Urodzony	1 grudnia 1415 Stara Brzeźnica
Zmarł	19 maja 1480 Kraków

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Jana Długosza

Jan Długosz na tablicy erekcyjnej w Krakowie

Jan Długosz w swojej pracowni

Jan Długosz herbu Wieniawa, (łac. Ioannes Dlugossius ) (ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, dyplomata i duchowny; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.

[edytuj] Biografia

Urodził się w 1415 r. w Brzeźnicy na ziemi wieluńskiej. Pochodził ze średniozamożnej rodziny szlacheckiej. Ojciec, Jan Długosz z Niedzielska, odznaczył się pod Grunwaldem, za co otrzymał starostwo brzeźnickie. Miał kilkanaścioro dzieci z dwiema żonami, w tym trzech Janów, z których najstarszy zasłynął jako ojciec polskiej historiografii. Początkowo uczył się w szkole parafialnej w Nowym Korczynie, gdzie ojciec był starostą od 1421, a następnie przez trzy lata studiował na Akademii Krakowskiej. Opuścił uczelnię nie uzyskując żadnego stopnia naukowego i jako notariusz publiczny trafił na dwór biskupa krakowskiego, Zbigniewa Oleśnickiego. Był jego zaufanym współpracownikiem, sekretarzem i kanclerzem w latach 1433–1455. W 1437 został kanonikiem krakowskim. Po śmierci Oleśnickiego służył królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi, a od 1467 był wychowawcą synów królewskich. Uczestnik wielu poselstw zagranicznych: w 1449 do Rzymu, 1467 do Czech, 1469 na Węgry, 1478 do Wyszehradu. Zmarł 19 maja 1480 roku w Krakowie. Został pochowany został na Skałce.

Autor licznych publikacji historycznych, w tym najsłynniejszego dzieła Historiae Poloniae (Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego), obejmującego historię Polski od najdawniejszych czasów do 1480. W 1480 został arcybiskupem-nominatem lwowskim. W tym samym roku zmarł.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Twórczość

• Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae (Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego), dwanaście ksiąg opisujących dzieje Polski od czasów legendarnych do 1480. Pełne wydanie ukazało się w latach 1701–1703. Wydanie w przekładzie na język polski rozpoczęto w 1961 i zakończono w 2006 r.
• Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis (1470–1480), opis beneficjów Kościoła katolickiego w Małopolsce – spis wartości majątków i przychodów z poszczególnych dóbr kościelnych, który pozwalał na nakładanie podatków przez biskupa krakowskiego.
• Banderia Prutenorum (Sztandary wojsk krzyżackich z Prus) (1448), opis chorągwi krzyżackich zdobytych pod Grunwaldem
• Insignia seu clenodia incliti Regni Poloniae (po 1462), opisy i wizerunki herbów polskich.
• Vitae episcoporum Poloniae, katalogi biskupów polskich: krakowskich, płockich, włocławskich, wrocławskich, poznańskich i arcybiskupów gnieźnieńskich.
• Articuli de incorporatione Masoviae (1462), traktat uzasadniający prawa króla Kazimierza Jagiellończyka do inkorporacji Mazowsza.

[edytuj] Zobacz też

Inni polscy kronikarze

• Gall Anonim
• Wincenty Kadłubek (jego kroniki były szeroko znane Janowi Długoszowi, choć zawierały w sobie wiele legend i baśni, jak walki praojców Polaków z Aleksandrem Macedońskim)
• Janko z Czarnkowa
• Marcin Kromer
• Jan Chryzostom Pasek, pamiętniki będące istotnym źródłem historycznym przy badaniu historii Polski (a dokładnie Rzeczypospolitej szlacheckiej).

Pozostałe strony

• historiografia, literatura polska - średniowiecze

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona internetowa zawierająca fragmenty Kroniki (bitwa pod Grunwaldem)
• Instrument notarialny z podpisem Jana Długosza dotyczący uposażenia kolegium wikariuszy z dnia 9 X 1435 roku